Maschinenpistole 5 czyli MP5

Dane z tabelki pochodzą z oficjalnej strony Heckler & Kocha. Inne warianty z tej samej gałęzi MP5 mogą się różnić pewnymi parametrami. 

Krótka historia poprzedników MP5:

Pomysł na pistolet maszynowy narodził się na początku XX wieku kiedy to pierwsze pistolety zostały wyposażone w opcję ognia powtarzalnego i automatycznego. Prawdziwe PM’ki pojawiły się jednak kilkanaście lat później, w końcowej fazie I wojny światowej. W ranieniu bliźniego za pomocą pistoletów maszynowych od razu wyspecjalizowali się Niemcy – MP18 (Maschinenpistole 18/I) został wprowadzony do służby w 1918 jako broń służąca do walki na bliskich dystansach, w okopach. Nie zdążył już jednak odegrać większej roli w wojnie.

MP18

Zakaz prac na pistoletem maszynowym, jaki nałożono na Niemcy Traktatem Wersalskim, oczywiście zignorowano. Po roku 1920 w Niemczech potajemnie prowadzono prace nad ulepszeniem MP18. Efektem był MP28. Wyposażono go w takie rarytasy jak sekator ognia (MP18 strzelał tylko ogniem ciągłym!) oraz pudełkowy magazynek na 20 pocisków. Rozwiązania jakie opracowali Niemcy kopiowano później na całym świecie.

Po odejściu od postanowień Traktatu Wersalskiego w 1935 roku Niemcy nie wprowadzili jednak do użycia MP28 lecz w dalszym ciągu udoskonalali jego konstrukcję. Efektem tych prac był MP38, który zaakceptowano jako pistolet maszynowy Wermachtu w 1938 roku. Posiadał on jednak niedoskonały system zabezpieczenia broni i w 1940 roku zastąpiono go szeroko znanym z filmów wojennych MP40. Ten pistolet maszynowy okazał się jedną z najlepszych broni II wojny światowej. Wyprodukowano około 1 mln. egzemplarzy MP40 a używany był nawet w latach 60.

MP40

Ciekawostką jest, że konstrukcja MP40 posłużyła niemieckim konstruktorom do stworzenia pierwszych karabinów szturmowych Sturmgewehr 44 (StG 44).

Po II wojnie światowej popularność pistoletów maszynowych zaczęła spadać. Przegrywały one konkurencję z karabinami szturmowymi jako podstawowe wyposażenie żołnierza. Pistolety maszynowe pozostały jednak na wyposażeniu sił specjalnych, załóg pojazdów, samolotów czy marynarki oraz oddziałów anty-terrorystycznych. Ich przyszłość jest jednak niejasna. PM-ki mają za słabą energię pocisku oraz zasięg by nadawać się na broń piechoty. Pocisk 9mm ma również zbyt słabą energię by przebijać nowoczesne kamizelki kuloodporne i inne materiały ochronne. Wydaje się, że rola pistoletów maszynowych jako broni wojskowej czy policyjnej będzie w dalszym ciągu słabnąć.   

Powstanie MP5:

Heckler & Koch, firma która stworzyła MP5, została założona w 1949 roku przez Edmunda Hecklera, Theodora Kocha i Alexa Seidela w Oberndorfie. Byli to inżynierowie pracujący wcześniej w Mauserze (dostawca karabinów dla Wermachtu). Początkowo Heckler & Koch zajął się produkcją maszyn do szycia i innych urządzeń wykorzystywanych w sztuce. Tą pacyfistyczną przygodę firma zakończyła stworzeniem w drugiej połowie lat 50 karabinu G3. Do 1997 był to podstawowy karabin szturmowy Bundeswhery.

Maschinenpistole 5 (MP5) wyprodukowano w 1966 roku. Projekty broni, zwanej jeszcze MP54, powstały dwa lata wcześniej. MP5 od razu wszedł na wyposażenie niemieckiej policji oraz straży granicznej. Zarówno MP54 jak i pierwsze wersje MP5A1 wyglądały następująco:

i różniły się od późniejszych wersji zarówno przyrządami celowniczymi jak i lufą.

MP5 cały czas był ulepszany. Zmianom poddano celownik przerzutowy i szczerbinkę, lufę, budowę magazynka (z pudełkowego na łukowy) oraz budowę mechanizmu spustowego (wcześniejsze wersje MP5 nie posiadały przełącznika ognia na serią o określonej długości). Z czasem zmieniano również materiały użyte podczas produkcji – zamiast stalowych stosowano polimery.

Konstrukcja MP5 okazała się konstrukcją niezwykle udaną. Broń okazała się bardzo celną, niezawodną, wygodną i wytrzymałą. Cechy te, w połączeniu z udanym marketingiem, uczyniły z MP5 chyba najbardziej popularny na świecie typ pistoletu maszynowego. Obecnie wykorzystują go siły policyjne i specjalne na całym świecie. Jedyną poważną wadą MP5 jest jego cena. Za około 900 dolarów można już nabyć karabin szturmowy (lub 1000 puszek piwa).

MP5 A2

Zasada działania MP5:

MP5 wykorzystuje amunicję pistoletową kal. 9mm x19 Parabellum i działa na zasadzie odrzutu zamka półswobodnego. Po wprowadzeniu pocisku do komory (przeładowanie zamka) i naciśnięciu spustu, zamek ten utrzymuje łuskę do momentu wypuszczenia pocisku oraz uniemożliwia gazom prochowym na wydostanie się z broni inną drogą niż lufą. Gazy wypychają pocisk i oddziaływają na zamek, który cofając się wyrzuca łuskę i ponownie napina sprężynę wraz z kurkiem mechanizmu spustowo-uderzeniowym. Sprężyna zaś odpowiedzialna jest za ruch powrotny zamka i wprowadzenie kolejnego naboju do komory. W tym momencie broń jest gotowa do ponownego strzału, nasypuje on wraz z pociągnięciem za spust gdy kurek mechanizmu spustowego zostaje odblokowany i uderza w iglicę zamka.

Zamek półswobodny MP5 zawiera dwie symetryczne rolki hamujące. Zadaniem rolek jest osłabienie siły z jaką zamek jest odrzucany do tyłu. Przy mniejszej masie własnej zamek jest w stanie wytrzymać odrzut gazów wylotowych co wpływa na komfort strzału (mniejszy odrzut), celność i wagę broni.. Zamki swobodne (np. MP18 czy MP40), pozbawione tego typu siły przeciwstawiającej się ciśnieniu gazów, muszą być cięższe by broń dało się opanować po strzale. Większa waga  pogarsza parametry tych konstrukcji.   

Mechanizm spustowy w MP5 pozwala na strzelanie ogniem pojedynczy, ciągłym oraz jest bezpiecznikiem. Nowsze warianty broni mogą ponadto być wyposażone w przełącznik trybu serii o określonej długości (2 i 3  strzałowej).

Przyrządy celownicze (celownik przerzutowy i szczerbinka) mogą być ustawione na 25, 50 oraz 75 i 100 metrów.

Magazynek pudełkowy lub łukowy zastosowany w MP5 posiada pojemność 10, 15 lub 30 naboi.

Większość elementów broni została wykonana metodą tłoczenia i pasuje do analogicznych elementów karabinu G3.

Warianty MP5: 

Od momentu powstania do chwili obecnej zaprojektowano i wyprodukowana kilkanaście wariantów MP5. Większość można przyporządkować do jednej z trzech głównych „gatunków” tej broni. Są to:

A)      MP5 A

-          MP5 A1 – pierwotny model MP5, pozbawiony kolby.

-          MP5 A2 – MP5 ze stałą kolbą i przełącznikiem ognia typu „Navy”/„SEF” *.

-          MP5 A3 – kolba składana, przełącznik ognia typu „Navy” / „SEF”.

-          MP5 A4 – kolba stała, wyposażony w opcję serii 3-pociskowej.

-          MP5 A5 – kolba składana, wyposażony w opcję serii 3-pociskowej.

B)      MP5 K

-          MP5 K – „K” oznacza „Kurz” czyli krótki. To najmniejsza z wersji MP5 zaprezentowana w 1976 roku. MP5 K jest pozbawiony kolby, wyposażony w skróconą lufę oraz rączkę RIS, która ułatwia kontrolę nad bronią w momencie oddawania strzału. Posiada przełącznik ognia typu „SEF”.

-          MP5 K (PDW) – PDW czyli Personal Defense Weapon (osobista broń obronna) został wprowadzony w 1991 roku na zlecenie armii amerykańskiej jako pistolet maszynowy dla personelu lotniczego. Wyposażono go w składaną kolbę oraz możliwość zainstalowania tłumika i celownika laserowego. Można go zamówić z przełącznikiem ognia typu „Navy” lub opcją serii 3-pociskowej.

-          MP5 KA1 – wersja z pomniejszonymi przyrządami celowniczymi (najmniejsza z całej serii K). Sekator ognia typu „SEF”.   

-          MP5 KA4 – wersja podstawowa z opcją serii 3-pociskowej.

-          MP5 KA5 – wersja KA1 z opcją serii 3-pociskowej.

-          MP5 K-N – wersja „Navy”. Posiada przełącznik ognia typu „Navy” oraz możliwość zamontowania tłumika na lufie. Odporny na działanie wody.

MP5 KA4

C)      MP5 SD – to MP5 ze zintegrowanym tłumikiem. Tłumik przejmuje część gazów wylotowych z lufy co redukuje  odgłos i błysk wystrzału w takim stopniu, iż jest (według producenta) to broń nie do usłyszenia z odległości większej niż 15 metrów. Seria SD została wypuszczona na rynek w 1974 roku.

-          MP5 SD1 – pierwotna wersja SD. Wyposażony jest w przełącznik ognia typu „Navy” / „SEF” oraz nie posiada kolby.

-          MP5 SD2 – wyposażony w kolbę stałą oraz sekator ognia typu „Navy” / „SEF”.

-          MP5 SD3 – wyposażony w kolbę składaną oraz sekator ognia typu „Navy” / „SEF”.

-          MP5 SD4 – wersja bez kolby, z opcją serii 3-pociskowej.

-          MP5 SD5 – wersja z kolbą stałą, z opcją serii 3-pociskowej.

-          MP5 SD6 – wersja z kolbą składaną, z opcją serii 3-pociskowej.

-          MP5 SD-N – wersja ze składaną kolbą, sekatorem ognia typu „Navy” oraz złożona z nierdzewnej stali (wodoodporny).

MP5 SD3

D)      Inne

-          MP5 N – wersja wypracowana dla amerykańskiej marynarki. Standardowo wyposażony jest w składaną kolbę, przełącznik ognia typu „Navy” oraz gwint pod tłumik dźwięku. Ponadto jest odporny na działanie wody.

-          MP5 SF – wersja pozbawiona trybu ognia automatycznego (SF – Single Fire). Wersja SFA2 posiada stałą natomiast SFA3 składaną kolbę.

-          MP5 F – wersja opracowana w 1999 roku na użytek armii francuskiej. W niewielkim stopniu różni się od standardowego MP5 (lekko zmodyfikowana jest kolba), zmianom poddano jednak części wewnętrzne broni aby mogła strzelać różnego rodzaju amunicją 9mm.

-          MP5/10 – przystosowana do strzelania amunicją 10mm. Dostępna z kolbą stałą / składaną oraz z różnymi rodzajami przełączników ognia („SEF”, „Navy”, 3-pociskowy). Wersja zamówiona przez FBI, które zainteresowane było zwiększeniem siły MP5. Obecnie nie produkowana.

-          MP5/40 – przystosowana do strzelania amunicją .40 S&W. Dostępna z kolbą stałą / składaną oraz z różnymi rodzajami przełączników ognia („SEF”, „Navy”, 3-pociskowy). Wersja zamówiona przez FBI, które zainteresowane było zwiększeniem siły MP5. Obecnie nie produkowana.

* - Przełącznik ognia „SEF” pozwala na oddanie strzału pojedynczego, ciągłego oraz jest bezpiecznikiem. Inaczej zbudowany przełącznik „Navy” zapewnia identyczne warianty lecz jest montowany po obu stronach broni.   

August

Przydatne linki:

http://www.heckler-koch.de/flashintro.html – strona H&K, producenta MP5.

http://www.nazarian.no/wep.asp?id=174&group_id=4&country_id=60&lang=0 – link do opisu MP5 na świetnej stronie o broni (Nazarian.no). Najciekawszym jest, że można tam znaleźć dwa filmy ze strzelającymi MP5.  

http://www.sgs-stargard.yoyo.pl/readarticle.php?article_id=3 – artykuł napisany przez SGS o MP5. Dobry z technicznego punktu widzenia, ładnie opisuje mechanizm działania MP5.